Interview met Julia Jouwe over de onderbelichte verhalen van Papua en de podcast Goudeerlijk
In het Nederlandse medialandschap blijft haarzorg voor afrohaar opvallend vaak onderbelicht. Terwijl diversiteit steeds zichtbaarder wordt op televisie, in film en in campagnes, ontbreekt achter de schermen nog regelmatig de kennis om afrohaar op een respectvolle en professionele manier te verzorgen. Dat dit geen lokaal probleem is, blijkt ook internationaal. In de recente documentaire Untold Stories: Hair on Set delen Black acteurs hun ervaringen met film- en tv-producties waarin hun haar verkeerd werd behandeld of zij zich genoodzaakt voelden hun eigen haarzorg te regelen, uit angst om anders als ‘moeilijk’ te worden gezien. Juist nu gesprekken over representatie, inclusiviteit en culturele identiteit steeds luider klinken, wordt pijnlijk duidelijk dat zichtbaarheid vóór de camera niet automatisch gelijkstaat aan gelijkwaardigheid achter de schermen. Over deze blinde vlek, de impact ervan en mogelijke oplossingen gaan we in gesprek met Anaïs Banzira, oprichter van Karibu.
Anaïs:
Wat afrohaar zo anders maakt, is dat het uit heel veel verschillende structuren bestaat. Niet al het afrohaar is hetzelfde. Je hebt echt een enorme variatie. Bij Europees haar heb je natuurlijk ook verschillende types, zoals stijl, golvend en krullend haar, maar bij afrohaar zit het verschil veel dieper in de structuur.
De ene persoon heeft haar dat heel strak gekruld is en enorm krimpt wanneer het nat wordt, terwijl je het bij iemand anders juist ver kunt uitrekken. Ik heb bijvoorbeeld heel ander haar dan mijn zusje. Dat betekent ook dat elk type afrohaar een andere verzorging en behandeling nodig heeft. En ik denk dat dát het grootste verschil is.
Anaïs:
Ja, dat heb ik heel vaak meegemaakt. Bij verschillende producties waar make-up- en stylingteams aanwezig waren, zag ik regelmatig dat deelnemers met afrohaar hun eigen hair stylist of make-up artist meenamen. Vooral vrouwen zeiden dan: “Ik maak liever gebruik van mijn eigen kapper en/of make-up artist.”
Dat komt omdat mensen vaak niet weten hoe ze met afrohaar moeten omgaan. Ze hebben liever iemand die ze vertrouwen en waarvan ze weten dat hun haar goed wordt gedaan. Ik heb ook meegemaakt dat deelnemers expliciet vroegen wie hun hair stylist zou zijn, omdat ze zekerheid wilden.
Aan de andere kant hoor je ook wel eens make-up artists of hairstylists zeggen: "Oh, zij heeft afrohaar? Dat is geen probleem, ik heb dat al eens gedaan.” Maar één keer met afrohaar hebben gewerkt, betekent niet dat je met elk type afrohaar kunt omgaan. Elk hoofd haar is anders.
Ik las ooit een artikel over een Australisch model dat op een catwalk moest lopen, terwijl het hele team niet wist wat ze met haar haar moesten doen. Ze moest het uiteindelijk zelf doen. Dat vind ik schrijnend. Het wordt nog steeds als uitzondering gezien. Ik vraag me af waarom afrohaar niet standaard wordt meegenomen in kappersopleidingen. Dan zou het ook niet steeds als iets bijzonders of lastigs worden benaderd.
Anaïs:
Dat het moeilijk, onbehandelbaar en niet representatief zou zijn. Hoewel er nu wel een beweging gaande is waarin mensen hun afrohaar natural dragen en laten zien dat dat ook professioneel en representatief is, zit die oude gedachte nog heel diep.
Veel mensen met afrohaar voelen nog steeds de druk om hun haar te bewerken én verwerken in plaats van te dragen zoals het is. Naast dat het natuurlijk voor velen uit gemak is, denk ik ook dat het idee nog steeds leeft dat je anders niet representatief bent.
Anaïs:
Ik denk dat haar in het algemeen een groot onderdeel is van iemands identiteit, ongeacht haartype. Mensen die door ziekte hun haar verliezen, voelen vaak ook dat ze een deel van hun identiteit kwijtraken. En mensen die hun haar bijvoorbeeld blauw verven, doen dat omdat het iets over hen zegt.
Voor afrohaar geldt dat net zo, maar wat het extra bijzonder maakt, is hoeveel je ermee kunt. Je kunt het vlechten, er locs van maken en cornrows dragen. Er zijn zoveel mogelijkheden. Die veelzijdigheid maakt het een krachtige vorm van culturele expressie. Afrohaar is voor mij cultuur en identiteit.
Anaïs:
Ik denk dat er niet actief genoeg naar hen wordt gezocht. Veel afrohaarspecialisten werken onafhankelijk en sluiten zich niet aan bij traditionele kapperszaken. Ze presenteren zich anders dan de salons die je in elke winkelstraat ziet, namelijk vooral online. Maar doordat het aanbod via sociale media zo groot en verspreid is, zie je door de bomen het bos niet meer.
Daardoor blijven ze minder zichtbaar. Het traditionele systeem, ook binnen media en producties, zoekt niet voldoende buiten de bekende structuren. En juist daar zitten veel experts in afrohaar.
Anaïs:
Vooral frustratie. Mensen met afrohaar weten dat er specialisten zijn, ze hebben die vaak zelf gevonden. Het probleem is dus niet dat hun haar onmogelijk is. Het probleem is dat het huidige haarzorg systeem binnen mediaproducties er niet mee om kunnen gaan.
Die frustratie zit hem in het feit dat de kennis er wel is, maar niet op de plekken waar die nodig is. Met name in traditionele kapperszaken en in de televisiewereld ontbreekt die kennis vaak nog.
Anaïs:
Ik hoop dat afrohaar niet langer wordt gezien als een apart of bijzonder geval. Dat iedereen in het vak ermee wordt geschoold en dat het vanzelfsprekend wordt.
Dat make-up- en hairstylingteams bij producties beschikken over de juiste kennis, of in ieder geval weten waar ze die kunnen vinden. Iedereen verdient een mooi kapsel. En ik hoop dat mensen met afrohaar die aan programma’s meedoen, in de toekomst niet meer hoeven te twijfelen of mensen de expertise hebben.
Anaïs:
Karibu is een platform dat afrohaarspecialisten verbindt met klanten die naar hen op zoek zijn. Het doel is simpel: zorgen dat mensen de juiste kapper kunnen vinden die past bij hun wensen en hun haar begrijpt.
Je kunt bijvoorbeeld aangeven: “Ik woon in Alkmaar en ik zoek iemand die braids kan zetten voor deze prijs.” En dan vind je die persoon via het platform. Zo hoef je niet meer via via aan nummers te komen, uren te reizen of afhankelijk te zijn van mond-tot-mondreclame.
Ik geloof dat er in elke regio in Nederland mensen zijn die met afrohaar kunnen werken, maar dat ze niet zichtbaar genoeg zijn. Met Karibu ga ik die zichtbaarheid vergroten en daar verandering in brengen.
Zolang afrohaar nog wordt gezien als een uitzondering in plaats van een vanzelfsprekendheid, ligt het probleem niet bij het haar, maar bij het systeem dat moet leren meebewegen.
13 december 2025
Interview met Julia Jouwe over de onderbelichte verhalen van Papua en de podcast Goudeerlijk
15 augustus 2025
Openhartig gesprek met Benjamin Caton over de verhalen achter 15, 16 en 17 augustus
15 augustus 2025
De overname van het VOC-schip
31 juli 2025
Hoe kijk jij tegen de politiek aan? Jouw mening telt.
Je zit in een social media app, daarmee kunnen we je betaling niet goed verwerken.
Klik rechtsboven op de 3 puntjes open pagina in externe browser en word lid!